Wednesday, 13 December 2017

जाहिरात....Advt का जमाना हैं

काल एक सगळ्यात महत्वाची बातमी आली ती म्हणजे  सरकारने कंडोम ॲड बॅन केल्या आहेत(सकाळी 6 ते रात्री 10 ). खर तर हे खूप आधीच व्हायला हवं होतं. फक्त कंडोमचीच नाही तर इतर अनेक जाहिराती अशा आहेत ज्या खरोखरच बॅन करणं आवश्यक आहे.

    यामध्ये प्रामुख्याने काही  डिओ स्प्रेच्या  जाहिराती, "स्टॅमिना" वाढविणारी औषधे,  पेगान्यूज किंवा तत्सम प्रेग्नंसी किट, आय पिल,  अनवॉन्टेड 21 सारख्या टॅबलेट्स इतकच काय तर  मी म्हणेन सॅनिटरी नॅपकिन्सच्या जाहिरातीसुद्धा बॅन करायला हरकत नाही.

काही डिओ स्प्रे च्या जाहिराती बघून असं वाटत; पुरुषांनी डिओ फक्त बायकांना आकर्षित करण्यासाठीच वापरायचा असतो.

पेगान्यूज किंवा तत्सम प्रेग्नंसी किट, अनवॉन्टेड 21 सारख्या टॅबलेट्स, आय पिल , "स्टॅमिना" वाढविणारी औषधे, या गोष्टी खर तर #मेडिसीन या कॅटॅगरीमध्ये मोडतात. त्याची जाहिरात करायची मुळातच गरज काय?

    थोड विषयांतर होतय असं वाटेल कदाचित पण मध्यंतरी वाचनात आलेली एक धक्कादायक आणि दुर्दैवी गोष्ट म्हणजे 'आय पिल', 'अनवॉन्टेड 21' या अशा प्रकारच्या टॅबलेट्स खरेदी करणार्‍यामध्ये अविवाहित तरुणी अग्रेसर आहेत. खास करुन 16 ते 20 या वयोगटातील मुली. विवाहित स्त्रियांच्या तुलनेत यांच प्रमाण कितीतरी पटीने जास्त आहे. बरेचदा या मुली अशा टॅबलेट्स  मेडिकल प्रिस्क्रिप्शन शिवाय खरेदी करतात. सतत या टॅबलेट्स घेतल्यामुळे पुढे जाऊन आरोग्याच्या अनेक तक्रारी निर्माण होतात. पण दुर्दैवाने या मुली फक्त जाहिराती बघून अशा गोळ्या घेतात. खर तर मेडिकल प्रिस्क्रिप्शन असल्याशिवाय अशा टॅबलेट्स विकणं बेकायदेशीर आहे पण तरीही सर्रास बहुतांश मेडिकल स्टोअर्समध्ये  या टॅबलेट्स    प्रिस्क्रिप्शनशिवायच विकल्या जातात.

     टिव्हीवरचे अनेक कार्यक्रम घरात आबालवृद्ध एकत्र बसून बघतात. त्यावेळेस या अशा जाहिराती लागल्या की खूपच अवघडल्यासारख होतं. लहान मुलांच्या अनेक प्रश्नांना उत्तरे द्यावी लागतात.  मुलांना सगळ्या गोष्टींची माहिती द्यायला हवी अस सांगणारे अनेक महाभाग असतील. पण कुठली माहिती कुठल्या वयात द्यायची याला काही नियम आहेत .कुठल्याही गोष्टीची माहिती मुलांना योग्य वयात करुन देणं आवश्यक आहे. अन्यथा त्याचे विपरीत परीणाम होतात आणि मुलांच  बालपण हरवून जातं.

    माझ्या माहितीतल्या एका चौथीत शिकणाऱ्या मुलीने सहज कुतूहल म्हणून सॅनिटरी नॅपकिन्सच्या जाहिरातीबद्दल स्कूल बसमध्ये चर्चा केली. त्यावेळी बसमधल्या एका आठवीत शिकणाऱ्या मुलीने तिला अमुल्य ज्ञान दिलं. त्या ज्ञानामूळे ती मुलगी इतकी घाबरली की बिचारी दोन दिवस झोपू शकली नाही. मग आईने कसबस समजावल्यावर थोडी नॉर्मल झाली. पण तरीही 'त्या चार दिवसांची' अनाठायी भीती तिच्या मनात थोड्या प्रमाणात अजूनही आहेच. या घोळाला काही प्रमाणात सॅनिटरी नॅपकिन्सच्या जाहिरातीही जबाबदार आहेत. बरं या जाहिरातींमध्ये अत्यंत आवश्यक असणारी नॅपकिन्सच्या विल्हेवाटीची माहिती दिलीच जात नाही.

     गोरं बनविणाऱ्या क्रिम्सच्या जाहिरातींबद्दल तर जास्त काही न बोललेलच बरं. गोरेपणा म्हणजे सौदर्य या परंपरागत नियमाला कधी छेद जाणार कोणास ठावूक?
एक इटालियन नुडल्सची जाहिरात तर खरोखरच संतापजनक आहे. यामध्ये एक टिनएजर  मुलगी आईच्या तोंडावर दार बंद करुन घेते आणि नंतर आईने  'त्या' ब्रॅन्डच्या टेस्टी नूडल्स बनविल्यावर मात्र शेवटी मैत्रीणींसमोर 'मग आई कोणाची आहे ' असं निर्लज्जपणे म्हणते. आईच्या तोंडावर दार लावणारी मुलगी आणि त्याच काहीही न वाटणारी आई; हे बघून खरोखरच संताप येतो.

    मुलं कळत नकळत या अशा प्रकारच्या जाहिराती फॉलो करत असतात. जाहिरात ही एक कला आहे. अशा अनेक जाहिराती आहेत ज्या संस्मरणीय झाल्या आहेत. पण आजकाल जाहिरात म्हटल्यावर ॲटीट्यूड दाखवणारे  सेलिब्रेटीज, कमीत कमी कपडे, स्टंट्स, अशा अनेक गोष्टी प्रामुख्याने आढळतात. जाहिरात सुयोग्य पद्धतीने करणं ही प्रत्येक उत्पादकाची नैतिक जबाबदारी आहे असं मला वाटतं.
   
या विषयावर लिहायचा कधी विचार नव्हता केला. पण परवा माझ्या एका आवडत्या काकूने या विषयावर लिहायला सांगितल आणि कालची बॅनची बातमी यामुळे ही पोस्ट लिहिली आहे.

©मानसी जोशी





No comments:

Post a Comment

Top rated on facebook

कथा - सत्यनारायण

सत्यनारायण टिव्हीवरच्या न्यूज बघून ती प्रचंड अस्वस्थ झाली. कशातच मूड लागत नव्हता तिचा.सत्यनारायणाची पूजा हा विवादाचा मुद्दा होवू शकतो हेच...